DHF Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Sık Sorulan Sorular

Sağlık Bakanlığı ilaç ve Tıbbi cihaz kurumu web sitesinde bulunan SSS ulaşmak için linki tıklayınız http://www.titck.gov.tr/UnitsPageDescription.aspx?BirimId=CVgRV0Ms3dY=&KonuId=a/0Tp/ovYIU=

SIK SORULAN SORULAR

1- Hangi araştırmalar “Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Onayı” olmadan başlayamaz?Gönüllü insanlar üzerinde yapılacak olan;

  • Ruhsat veya izin alınmış olsa dahi ilaç, tıbbi ürünler ve bitkisel tıbbi ürünler klinik araştırmaları,
  • İlaç dışı klinik araştırmalar (organ ve doku nakli klinik araştırmaları, yeni bir cerrahi metod klinik araştırması, kök hücre nakli klinik araştırmaları)
  • Gözlemsel ilaç çalışmaları
  • Gözlemsel tıbbi cihaz çalışmaları
  • Tıbbi cihazlarla yapılacak klinik araştırmalar
  • Biyoyararlanım ve biyoeşdeğerlik (BY/BE) çalışmaları

2- Güncellenen 2013 yılı fiyat tarifesi ile ücret alınacak olan önemli değişikliklerin listesi aşağıda yer almaktadır:

  1. Araştırma protokolüne ilişkin değişiklik (İdari değişiklikler ve araştırma ürünlerine ait seri numarası ve son kullanma tarihi değişiklikleri hariç)
  2. Bilgilendirilmiş gönüllü olur formuna ilişkin değişiklik
  3. Araştırma broşürüne ilişkin değişiklik (İlgili mevzuat gereğince Kurum onayı alınması gereken önemli değişiklikler)
  4. Bütçe formuna ilişkin değişiklik
  5. Sigortaya ilişkin değişiklik (Süre uzatma hariç)
  6. Gönüllü sayısına ilişkin değişiklik
  7. Acil güvenlik önlemlerine ilişkin değişiklik
  8. Araştırmanın gerçekleştirilme şekli veya yönetiminde değişiklik
  9. Koordinatör (Tek merkezli araştırmalarda sorumlu araştırmacı) değişikliği
  10. Destekleyici değişikliği
  11. Yasal temsilci değişikliği
  12. Başvuru sahibi değişikliği
  13. Araştırma/çalışma merkezi değişikliği
  14. Araştırma/çalışma merkezi ilavesi
  15. Araştırma/çalışma merkezi çıkartılması
  16. Araştırmaya ait temel görevlerin devrinde değişiklik

 

3- Sadece tıbbi cihazlar ile yapılacak olan klinik araştırmalar nereye sunulmalıdır?

 

Sadece tıbbi cihazlarla yapılacak olan klinik araştırmalar “Tıbbi Cihaz Klinik Araştırmaları Başvuru Formu” kullanılarak Etik Kurula ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığına bağlı Tıbbi Cihaz Etüd Proje Yetkilendirme ve Koordinasyon Daire Başkanlığına sunulmalıdır.

 

4- Klinik araştırma hem ilaç hem de tıbbi cihaz klinik araştırması ise başvuru nasıl yapılır?

Klinik araştırma hem ilaç hem de tıbbi cihaz klinik araştırması ise, başvuru hem “Tıbbi Cihaz Klinik Araştırmaları Başvuru Formu” hem de “Klinik İlaç Araştırmaları Başvuru Formu” kullanılarak Etik Kurula ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu İlaç, Biyolojik ve Tıbbi Ürünler Başkan Yardımcılığı Klinik İlaç Araştırmaları Daire Başkanlığınayapılmalıdır.

5- Başvuru dosya renkleri nasıl olmalıdır?

 

Faz I KIRMIZI
Faz II SARI
FazIII MAVİ
FazIV SİYAH

 

Gözlemsel ilaç çalışmaları BEYAZ
İlaç dışı araştırmalarKlinik Araştırmalar yönetmeliğine tabi olmayan çalışmalar YEŞİL

6- Hangi türdeki başvurular için hangi başvuru formu doldurulmalıdır? Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu onayı gerektiren araştırmalar için, araştırmanın türüne bağlı olarak Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yayınlanmış olan formlar doldurulmalıdır. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu onayı gerektirmeyen ve Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik dışında kalan araştırmalar için “İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Kurulu Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar İçin Başvuru Formu” doldurulmalıdır. 7- Öz geçmişler nasıl hazırlanmalıdır? Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu onayı gerektiren araştırmalar için, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yayınlanan güncel formata uygun şekilde hazırlanmalı ve her sayfası yaş imzalı olmalıdır. Öz geçmişlerde güncel iş tecrübesinin ve görev yerinin bulunması, görevlendirmelerin ilgili mevzuat doğrultusunda yapılması gerekmektedir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu onayı gerektirmeyen araştırmalar için, TÜBİTAK/ARBİS formatına uygun şekilde hazırlanmalı, sayfaları toplam sayfa sayısı üzerinden numaralandırılmalı, her sayfası adı ve soyadı ile ünvanı el yazısı ile yazılmış, tarihli ve yaş imzalı olmalıdır. 8- Gönüllülerden toplanan biyolojik materyaller üzerinde ileride araştırma yapılması mümkün müdür?
Gönüllülerden elde edilen biyolojik materyaller üzerinde genetik araştırma yapılabilmesi için Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formunda (BGOF):

“[Araştırmanın Adı] araştırması kapsamında alınan biyolojik örneklerimin (kan, idrar vb.);

(Gönüllü tarafından uygun olan seçenek işaretlenmelidir)

– Yalnızca yukarıda adı geçen araştırmada kullanılmasına izin veriyorum. – İleride yapılması planlanan tüm araştırmalarda kullanılmasına izin veriyorum.

– Hiçbir koşulda kullanılmasına izin vermiyorum.”

şeklinde gönüllünün konu ile ilgili rızası ve Etik Kurul onayı alınmak suretiyle yapılması gerekmektedir. Yeni tasarlanan çalışma Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik kapsamında değil ise Etik Kurul onayı yeterli olacaktır, ancak adı geçen Yönetmelik kapsamında yapılacak çalışmalar için ayrıca Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan izin alınması gerekmektedir.  9- Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu’nda gönüllülere ödenecek olan ücret ile ilgili bilgiler bulunmalı mı?

Gönüllülere yapılacak ulaşım, yemek gibi masraflara ilişkin ödemelerin miktarı, yöntemleri ve ödeme planı hakkındaki bilgiler yazılı Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu’nda bulunmalıdır. 10- Araştırma ekibinde eczacı olması gerekli mi?

Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik gereğince araştırma ekibinde eczacı olması gerekmektedir. 11- Klinik araştırmalar nerede yapılabilir?
Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik’in 11. Maddesi 1. Fıkrası “Klinik araştırmalar, üzerinde araştırma yapılacak kimselerin emniyetini sağlamaya ve araştırmanın sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesine, takibine ve gereğinde acil müdahale yapılabilmesine elverişli ve araştırmanın vasfına uygun personel, teçhizat ve laboratuvar imkânlarına sahip olan; Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve askeri eğitim-araştırma hastaneleri dâhil üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, üniversitelere bağlı onaylanmış araştırma geliştirme merkezleri ve Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinde tercihen klinik araştırma yapmak üzere tasarlanmış yerlerde yapılabilir.” gereğine uygun yerlerde yapılabilir.
Faz I klinik araştırmalar Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik’in 3. bölüm 11. madde 2. fıkrasında atfedilen merkezlerde yapılabilir. Faz I klinik araştırma başvurularında Kurumun internet sitesinde yer alan çalışma başvuru formuna ilaveten çalışma yapılacak merkezlere ait Kurum tarafından onaylandığını gösteren belgenin bir örneğinin dosyaya eklenmesi gerekmektedir.

12- Özel hastanelerde çalışma yapılabilir mi?

 

Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik kapsamında olan araştırmalar adı geçen yönetmeliğin 11. maddesi 1. fıkrası gereğince çalışma yapılması planlanan özel hastaneler üniversitelere bağlı ise ve bu durum belgelendirilebiliyor ise çalışma yapılabilir.
13- Devlet hastanelerinde çalışma yapılabilir mi?

 

Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik kapsamında olan araştırmalar adı geçen yönetmeliğin 11. maddesi 1. fıkrası gereğince yapılamaz.

 

14- Gözlemsel çalışmalar nerelerde yapılabilir?

 

Gözlemsel ilaç çalışması kapsamında veri toplama işlemi sağlık kurumlarında/kuruluşlarında ve ayrıca gerekli izinlerin alınması koşuluyla saha taraması şeklinde doğrudan çalışmaya katılanlara ulaşılarak ya da ilgili veri tabanları yoluyla yapılabilir.

15- Araştırma Bütçe Formu kim tarafından imzalanmalıdır?

 

Araştırma Bütçe Formu’nun destekleyici veya yasal temsilcisi tarafından, formda belirtilen toplam tutarı ödemeye yetkili kişi/kişilerce imzalanması gerekmektedir. İlgili kişilerin söz konusu tutarı imzalamaya yetkili olduğunu gösterir imza sirkülerinin başvuru dosyasına eklenmesi gerekmektedir. Formda bulunan imzanın sirkülerde belirtilen şekilde (şirket ünvanı ve kaşesi altına atılması vb.) olması gerekmektedir.
Destekleyicisi olmayan uzmanlık tezleri veya akademik amaçlı yapılacak çalışmalar ile Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik Kapsamı dışında kalan çalışmalarda Araştırma Bütçe Formu sorumlu araştırmacı tarafından imzalanmalıdır.

16- Araştırma ürünü yurt içinde nasıl imha edilir?

 

Araştırmadan arta kalan ilaçlar yurt içinde imha edilecekse  Bakanlıkça onaylı yerlerde imha edilmeli ve imha tutanaklarının Klinik Araştırmalar Şube Müdürlüğüne gönderilmesi gerekmektedir. Araştırma ilaçlarının imha edilmesi yeterlidir, Etik Kurul kararının alınmasına gerek yoktur.
17- Taslak Olgu Rapor Formu (ORF) kabul edilir mi?

ORF,  taslak ORF şeklinde de olabilir.

 

18- Daha önceden iade edilmiş başvuru dosyaları için, başvuru ücreti yatırılmışsa, aynı dosya ile tekrar başvuru yapılmak istendiğinde yeni bir ücret yatırılması gerekli midir?

 

Daha önceden iade edilmiş başvuru dosyası ile aynı işlem için tekrar müracaat edilecekse yeni bir ücret yatırılması gerekmektedir. Söz konusu ücret dosya inceleme ücreti olmayıp, başvuru ücretidir.
19- Etik Kurullar hangi kaynak dokümanlara uygun olarak faaliyetlerini yürütmelidirler?

 

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca uygunluğunu alarak faaliyet gösteren  Kurulların; ilgili kanun, yönetmelik, kılavuzlara uyması, Kurumumuzun yayınladığı Standart Çalışma Yöntemi (SÇY) dışında bir SÇY kullanmaması, Kurum başvuru formlarını kullanması gerekmektedir.

 

20- Etik Kurul kararı nasıl alınır ve başvuru sahibine nasıl iletilir?

 

Etik Kurul kararı ilgili mevzuat ve standart çalışma yöntemi doğrultusunda alınmalı ve toplantı sırasında tüm üyeler tarafından imzalanarak varılan kararın bir üst yazı ile ilgili mevzuatta belirtilen süreleri geçmeyecek şekilde başvuru sahibine Etik Kurul sekretaryası tarafından iletilmesi gerekir.

 

21- Başvuru dosyası ekinde yer alan sigorta belgeleri ile ilgili olarak dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?

 

  • Sigorta sertifikasının ıslak imzalı olarak gönderilmesi, renkli fotokopi olarak gönderilmemesi,
  • Kurum tarafından sigorta ile ilgili talep edilen açıklamaların ilgili sigorta şirketi tarafından yapılması,
  • Sigorta sertifikalarında merkez ismi ve sorumlu araştırmacı ismi yer alıyorsa merkez ve sorumlu araştırmacı

değişiklik başvurularında ilgili belgenin güncellenmesi gerekmektedir.

  • Sigorta belgelerinde “İstisnalar” bölümünde;

– Mesleki sorumluluk

– Tıbbi kötü uygulama

– Protokole bağlı yapılan işlemler

– Ürün kaynaklı hasar gibi ifadelerin yer almaması gerekmektedir.

 

22- Başvuru dosyası ekinde yer alan bütçe formlarında dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?

 

  • Araştırmaya katılan bütün merkezlerin yer alması ve yeni merkez eklenmesi ile ilgili başvurularda gerekli

güncellemelerin yapılması,

  • Bütçenin imza sirkülerinde yer alan limitler göz önünde bulundurularak yetkili kişilerce imzalanması,
  • Çalışma konusu ile ilgili ödemelerin, çalışma boyunca yapılacak olan eş zamanlı tedavi ve kurtarma tedavilerinin

gönüllü ve Sosyal Güvenlik Kurumuna ödettirilemeyeceği hususuna dikkat edilmesi gerekmektedir.

 

23- Başvuru dosyası ekinde yer alan Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formları (BGOF)’lerde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?

 

  • Kimlik bilgilerine doğrudan erişim hakkına sahip olan kurum ve kuruluşlar arasında destekleyici, üçüncü şahıslar, ofis çalışanları, destekleyicinin ortakları gibi ifadelerinin yer almaması, eğer verilerin laboratuvar gibi destekleyici ortakları ile paylaşılma gerekliliği varsa bu ortakların açıkça belirtilmesi,
  • Tıbbi kötü uygulamalar/meslek hatası/doğru şekilde gerçekleştirilmeyen uygulamalar/mesleki sorumluluk nedeniyle oluşacak zararların destekleyici tarafından karşılanması gerektiğinden olur formunda söz konusu yükümlülüğü ortadan kaldıracak ifadelerin bulunmaması,
  • Oluru alan kişinin yetkin bir araştırmacı olması ve olur formunda bu şekilde yer alması,
  • Ülkemizde kullanılacak olan BGOF etiket gibi belgelerde ulusal mevzuata atıfta bulunulmuyorsa ülkemiz dışındaki kanun ve mevzuata atıfta bulunulmaması,
  • Pediatri çalışmalarındaki BGOF’lerin yaş grupları göz önüne alınarak, gerekiyorsa birden fazla BGOF düzenlenmesi gerekmektedir.

 

24- Abantacept, etanercept, infliksimab, adalimumab, kanakinumab, ustekinumab, tosilizumab, sertolizumab, golimumab ve anti-TNF ve benzeri intrasellüler patojenler ile mikobakteri enfeksiyon risk artışına neden olabilecek ajanlar ile yapılan veya yapılması planlanan klinik araştırmalarda tüberküloz riski ile ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

 

Eğer hastada;

  1. Tüberküloz şüphesi veya tanısı mevcut ise,
  2. Çalışmaya alınma kriterleri arasında tanımlanmış değerlendirme kriterlerinde aşağıdaki bulguları olan hastalarda;
  3. Tüberküloz yönünden şüphe gerektiren durum;
  4. Ppd pozitifliği tespit edilmiş ve/veya serolojik yöntemler ile tüberküloz şüpheli sonuç elde edilmiş veya
  5. Akciğer ön – arka ve/veya yan akciğer grafisinde tüberküloz şüpheli bulgusu mevcut ise,
  6. Hastanın geçmişinde tüberküloz şüphesi mevcut ise veya ppd ile ülseratif cevap alınması veya akciğer grafisinde geçirilmiş tüberküloz şüphesi varlığında;

Çalışma ilaçlarını kullanmadan önce en az 4 hafta aktif tüberküloz tedavisi almalı veya etkin antitüberküloz tedavisini tamamlamış olduğunu dökümante etmelidir. Ayrıca çalışmaya alındıktan sonra da aktif tedaviye devam etmelidir.

25- Etik Kurul kararını Kuruma kim iletir?
Etik Kurul kararı Etik Kurul sekretaryası tarafından başvuru sahibine iletilir, başvuru sahibi de kararı Kurum’a iletir.

26- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olan kişi araştırma eczacısı olarak görevlendirilebilir mi?
657 sayılı Kanuna tabi olan eczacının görev aldığı kurum araştırma merkezi ise ita amirinin görevlendirmesi koşuluyla araştırmaya dahil edilebilir.

27- Klinik araştırmalar Hakkında Yönetmelik kapsamı dışında kalan araştırmaları / çalışmaları Klinik Araştırmalar Etik Kurulu değerlendirebilir mi?
Evet, biyoyararlanım/biyoeşdeğerlik çalışmaları dışındaki başvuruları değerlendirebilir.
28- Yönetmelik kapsamı dışında kalan araştırma/çalışmalar için Etik Kurul kararı yeterli midir?

Evet, Yönetmelik kapsamı dışında kalan çalışmalar Etik Kurul tarafından değerlendirilir ve Etik Kurul kararı ile çalışmaya başlanabilir.

29- Başvuru dosyası ekinde hangi belgeler yer almamalıdır?
Başvuru formu ekinde yer almayan belgelerin dosya ekine eklenmemesi gerekmektedir.

30- Başvuru dosyası ekinde yer alan yetkilendirme belgelerinde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?

Güncel yetkilendirme belgeleri ve imza sirkülerinin gönderilmesi (ilgili bölümlerin belirgin hale getirilmesi) gerekmektedir.
31- Önemli değişiklik başvurularında dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?
Önemli değişiklik başvurularında, değişiklik yapılan belgelerin değişikliklerin izlenebildiği versiyonları ve değişikliklere ait özet ile gönderilmesi gerekmektedir.

32- Hangi tür başvurular bilgilendirme şeklinde (İyi Klinik Uygulamaları Kılavuzu’na göre) yapılabilir?

Eczacı, yardımcı araştırmacı, klinik araştırma hemşiresi, saha görevlisi, izleyici görevlendirmeleri

• Hasta kartı/hasta günlüğü
• Gönüllü sayısı artırımı
• Sigorta belgesi süre uzatımı
• Sorumlu araştırmacı değişikliği
• İlk uygunluk verildikten sonraki ORF değişiklikleri
• Ülkemizde uygulanmayacak ve güvenlik bildirimi içermeyen belgeler
• BGOF/protokol değişikliği gerektirmeyen araştırma broşürü değişikliği
33- Girişimsel olmayan klinik çalışmaları hangi Etik Kurul değerlendirir?

Söz konusu çalışmaları “Klinik Araştırmalar Etik Kurulu” ya da tercihe bağlı olarak ilgili üniversite ya da kamu hastanesi kurumunda oluşturulacak Etik Kurul değerlendirmektedir.
34- Girişimsel olmayan klinik çalışmalar için nereden izin alınır?
Söz konusu çalışmalar için Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan izin alınmayacak olup, çalışma Klinik Araştırmalar Etik Kurulu ya da ilgili üniversite veya kamu hastanesi kurumunda oluşturulacak Etik Kurulun izniyle başlayabilecektir.
35- Girişimsel olmayan klinik araştırmalarda sorumlu araştırmacı araştırma konusu ile ilgili dalda uzmanlık veya doktora eğitimini tamamlamış olup, araştırmanın yürütülmesinden sorumlu olan hekim veya diş hekimi olmak zorunda mıdır?
İnsana doğrudan müdahale yapılmayan çalışma olduğundan zorunlu değildir. Ancak çalışmanın niteliğine ve risk-yarar oranına göre ekibe hekim veya diş hekimi dâhil edilmelidir.
36- İlk başvuru dosyasında yer alması beklenen öz geçmişler kimlere aittir?
Çok merkezli çalışmalarda koordinatöre ve araştırma eczacısına ait öz geçmiş, tek merkezli çalışmalarda sorumlu araştırmacıya ve araştırma eczacısına ait öz geçmişler dosyaya eklenmelidir.

Bağlantı için Tıklayın

08/12/2014
2596 defa okundu

İstanbul Üniversitesi

34452 Beyazıt/Fatih-İstanbul

Tel: 0 (212) 440 00 00